Onconventioneel Adviescollectief voor mens- en organisatieontwikkeling

Deep Democracy




Verbeter de samenwerking door het benutten van de wijsheid van de minderheid

Als Ontwikkelaarsgilde werken wij veel in de dynamiek van groepen. En in die dynamiek gebeurt veel, zeker als mensen zich niet gehoord voelen of het idee hebben dat hun mening genegeerd wordt. Als verschillen er niet mogen zijn, dan gaan ze ondergronds. De onderstroom in. Een van de methoden en zienswijzen die wij gebruiken om de onderstroom in groepen zichtbaar en bruikbaar te maken, is Deep Democracy.

 

Deep Democracy
Deep Democracy is een methode die erg geschikt is om in vastgelopen teams de communicatie en samenwerking weer op gang te brengen. Het is een praktische aanpak die helpt om een proces te laten ontstaan waarin niemand wordt buitengesloten, diversiteit een gegeven is, ieders mening er toe doet en waarin de wijsheid van de minderheid kan worden benut in de besluitvorming. Zonder te polderen en zonder conflicten weg te poetsen. Door conflicten juist te onderzoeken. Tegenstellingen en botsende meningen worden op respectvolle wijze met elkaar onderzocht. In dialoog én in discussie.
Het is democratisch omdat elke invalshoek er toe doet. Zowel de meerderheids- als de minderheidsstem wordt gewaardeerd. Het is deep omdat het verder gaat dan de meeste begeleidingsmethodieken. Het gaat verder dan overtuigen, je duikt de onderstroom in.

 

Benutten van de onderstroom
Deep Democracy geeft aandacht en ruimte aan de onderstroom in groepen. Er zijn allerlei redenen waarom mensen zich niet uitspreken in een groep. Daarmee gaat een enorm potentieel verloren. In de onderstroom van een groep, met al haar emoties, waarden en overtuigingen, zit de werkelijke potentie. Hier zit de ruimte voor creativiteit en oplossingen. Het niet adresseren van de onderstroom kan zorgen voor onveiligheid, blokkades en sabotage van veranderingen en besluiten. ‘Ja’ zeggen en ‘nee’ doen. Wel adresseren verdiept de onderlinge relaties en verhoogt de effectiviteit en de kwaliteit van besluiten. Communicatie vindt op een andere manier plaats en verhoogt de kwaliteit van de samenwerking. Teams die op deze wijze overleggen, winnen aan effectiviteit en hun zelfoplossend vermogen wordt vergroot.

 

Faciliteren van groepsprocessen
Belangrijk voor het faciliteren van een groepsproces is het kunnen innemen van een neutrale positie om zo alle invalshoeken naar boven te kunnen laten komen. En om er voor te zorgen dat alles wat gezegd moet worden, gezegd kan worden. Door alle perspectieven serieus te nemen ontstaat vertrouwen en betrokkenheid. Hierdoor ontstaat ruimte voor een echte open dialoog. Voor de facilitator betekent dit vaak dat je in een complexe dynamiek stapt en ervoor moet waken dat je niet (ongewild) partij kiest. Elke mening dient met evenveel respect en neutraliteit gefaciliteerd te worden.
Deep Democracy is zowel in hiërarchische als in bijvoorbeeld netwerkorganisaties toepasbaar. Daarnaast is het erg geschikt voor situaties waarin meerdere partijen met verschillende belangen tot besluitvorming moeten komen.

 

Hoe werkt het?
Deep Democracy is een methode waarbij je naar de groep als geheel kijkt, met een groepsbewuste (de bovenstroom) en een groepsonbewuste (de onderstroom). Door alle invalshoeken te delen, worden deze naar het groepsbewuste gebracht. Het groepsbewuste wordt daarmee vergroot en de waterlijn daalt. Voor facilitators in organisaties is het toepassen van Deep Democracy gestoeld op de Lewis methode. Deze bestaat uit vijf stappen:

1. Verzamel alle invalshoeken (dus ook die haaks staan op die van jou)
2. Zoek actief naar het alternatief (is er iemand die iets heel anders vindt?)
3. Verspreid het alternatief (om te voorkomen dat iemand zich heel alleen voelt staan: wie herkent het of ervaart iets soortgelijks?)
4. Voeg de wijsheid van de minderheid toe aan het meerderheidsbesluit (erken het verlies van degenen die iets anders hadden gewild en vraag wat zij nodig hebben om mee te gaan met het meerderheidsbesluit)
5. Duik in de onderstroom (geef verschillen de ruimte door op een gestructureerde manier de vaak pittige discussie aan te gaan)

 

Het bijzondere aan deze methode is dat er verbinding ontstaat door verschillen uit te vergroten. Het is een krachtige methode om invulling te geven aan co-creatie, verbindend leiderschap en participatieve samenwerking.

 

Meer weten?
Wil je meer weten over Het Ontwikkelaarsgilde? Neem dan eens contact op met één van onze Gildemeesters.

 

Geschreven door: Judith Iking

Referentie: Kramer, J. (2017). Deep Democracy, de wijsheid van de minderheid